Chọn máy ảnh chống cháy nổ theo thói quen hoặc chỉ theo độ phân giải là sai lầm thường gặp: một chiếc máy ảnh chống cháy nổ không đúng cấp phòng nổ (cấp Ex) sẽ bị bộ phận HSE từ chối cho mang vào khu vực nguy hiểm, dù ảnh chụp có nét đến đâu. Bài viết này hướng dẫn cách chọn máy ảnh chống cháy nổ theo khu vực sử dụng trước, rồi mới xét đến thông số kỹ thuật, để thiết bị vừa được phép vào hiện trường, vừa đáp ứng đúng nhu cầu ghi hình. Cần tư vấn chọn máy ảnh chống cháy nổ theo đúng khu vực, gọi Hotline 0937.366889 hoặc email sales@tvpe.vn.

Ba nhóm khu vực và cấp phòng nổ tương ứng

Cấp phòng nổ (cấp Ex) ghi trên thân máy cho biết thiết bị được phép dùng trong loại khu vực nguy hiểm nào. Việc chọn máy ảnh chống cháy nổ vì thế phải bắt đầu từ khu vực làm việc, không phải từ độ phân giải hay thương hiệu. Ba nhóm khu vực dưới đây bao quát hầu hết hiện trường tại nhà máy, kho bãi và hầm lò ở Việt Nam; mỗi nhóm gắn với một nhóm cấp phòng nổ khác nhau, và chọn sai nhóm đồng nghĩa với việc chiếc máy ảnh chống cháy nổ không được phép mang vào khu vực đó.

Khí dễ cháy, Zone 1 và Zone 2. Với khu vực có khí dễ cháy như nhà máy lọc hoá dầu, nhà máy hoá chất, tổng kho xăng dầu và khí hoá lỏng, kho sơn, khu vực được phân loại là Zone 1 hoặc Zone 2. Máy ảnh chống cháy nổ dùng ở đây cần mang cấp phòng nổ nhóm IIC, là nhóm bao quát mức nguy hiểm khí cao nhất, kèm theo mức bảo vệ phù hợp như Ex ib hoặc Ex ia và cấp nhiệt độ T4 trở lên. Một chiếc máy ảnh chống cháy nổ đạt Ex ib IIC T4 Gb như Excam1201s đáp ứng được cho cả Zone 1 và Zone 2 trong môi trường khí hoá chất thông thường.

Bụi dễ cháy, Zone 21 và Zone 22. Khu vực có bụi dễ cháy như kho chứa bột hoá chất, nhà máy sản xuất bột, xưởng chế biến gỗ hoặc khu vực đóng bao nguyên liệu dạng bột được phân loại là Zone 21 hoặc Zone 22. Máy ảnh chống cháy nổ cho nhóm khu vực này cần mang cấp phòng nổ nhóm IIIC, là ký hiệu dành cho bụi dễ cháy, ví dụ Ex ib IIIC T130°C Db như trên Excam1201s. Cần lưu ý rằng một chiếc máy ảnh chống cháy nổ chỉ ghi cấp IIC (khí) mà không ghi IIIC (bụi) thì chưa đủ điều kiện mặc nhiên để dùng trong khu vực bụi dễ cháy, dù máy vẫn có thể đáp ứng tốt trong môi trường khí.

Hầm lò có khí mêtan, nhóm I. Hầm lò và công trình ngầm có khí mêtan thuộc nhóm khu vực riêng, gọi là nhóm I, và thiết bị dùng trong hầm lò phải mang dấu chứng nhận nhóm I. Cấp Mb gọi là mức bảo vệ cao, dùng cho thiết bị làm việc trong hầm lò khi có khí mêtan, còn cấp Ma là mức bảo vệ rất cao, dành cho Zone 0 trong hầm lò, nơi khí mêtan có thể xuất hiện thường xuyên hoặc kéo dài. Các model như ZHS1200, ZHS1680, ZHS2400, ZHS2580 và ZHS2620 mang cấp Ex ib I Mb cho hầm lò, trong khi iCAM-502 của Haso mang cấp Ex ia I Ma và là lựa chọn cho Zone 0. Chọn máy ảnh chống cháy nổ cho hầm lò vì thế phải kiểm tra đúng dấu I trên thân máy, không chỉ nhìn vào độ phân giải hay thương hiệu.

Cần diễn đạt thận trọng ở đây: cấp phòng nổ là điều kiện cần để một chiếc máy ảnh chống cháy nổ được phép sử dụng trong khu vực tương ứng, còn việc chấp nhận cuối cùng thuộc về đánh giá nguy cơ và quy định của cơ sở sử dụng. Bộ phận HSE của từng nhà máy, mỏ hay công trình có thể yêu cầu thêm hồ sơ kiểm định, tem kiểm định tại Việt Nam và CO/CQ trước khi cho thiết bị vào khu vực nguy hiểm.

Đối chiếu các model theo khu vực sử dụng

Bảng dưới đây đối chiếu các model máy ảnh chống cháy nổ của BTR và Haso trong danh mục máy chụp ảnh phòng nổ tại TVPE theo khu vực sử dụng. Đối chiếu này giúp thu hẹp lựa chọn ngay từ đầu, thay vì so sánh thông số rồi mới kiểm tra cấp phòng nổ sau cùng.

Đội bảo trì nhà máy hoá chất. Đội bảo trì thường cần một chiếc máy ảnh chống cháy nổ nhỏ gọn, mang theo người để chụp ảnh hiện trường, quay video sự cố và làm báo cáo nghiệm thu. Excam1201s là lựa chọn phù hợp, vì máy vừa đạt IIC cho khí Zone 1, 2, vừa đạt IIIC cho bụi, lại chống nước IP68 và quay 4K; Excam1204 là phương án dự phòng khi cần độ phân giải cao hơn trong cùng khu vực.

Đội kiểm tra hầm lò. Đội kiểm tra hầm lò cần máy ảnh chống cháy nổ mang dấu I Mb, pin đủ cho ca làm việc và chống nước, chống rơi trong điều kiện ẩm ướt, thiếu sáng. ZHS1200 gọn nhẹ cho ghi hình thường xuyên, ZHS1680 chống nước sâu hơn, còn ZHS2400 và ZHS2620 phù hợp khi cần ảnh lớn để kiểm tra chi tiết mối hàn, tình trạng ăn mòn hay nhãn thiết bị trong hầm lò.

Đơn vị phải vào Zone 0. Đơn vị phải vào Zone 0 trong hầm lò, nơi khí mêtan hiện diện thường xuyên, chỉ được dùng thiết bị cấp Ma. Máy ảnh chống cháy nổ iCAM-502 của Haso với cấp Ex ia I Ma, nặng dưới 200g và có ghi âm ghi chú ảnh, là lựa chọn đúng cho trường hợp này; các model cấp Mb không thay thế được.

Các tiêu chí còn lại khi chọn máy

Sau khi đã chốt đúng khu vực và cấp phòng nổ, năm tiêu chí dưới đây giúp chọn chiếc máy ảnh chống cháy nổ phù hợp nhất với công việc thực tế, thay vì mua thừa tính năng hoặc thiếu tính năng quan trọng.

• Độ phân giải theo nhu cầu: ghi hình hiện trường thông thường như chụp ảnh sự cố, nghiệm thu hay báo cáo ca làm việc chỉ cần dòng máy ảnh chống cháy nổ 12–17MP nhỏ gọn; kiểm tra chi tiết mối hàn, vết ăn mòn hay nhãn thiết bị cần dòng 24MP trở lên với cảm biến lớn như ZHS2400 hoặc ZHS2620 để ảnh phóng to vẫn rõ.
• Độ bền: hiện trường dầu khí và hầm lò ẩm ướt, bụi bẩn, va đập nên ưu tiên máy ảnh chống cháy nổ đạt IP68, chống rơi từ 2m trở lên và làm việc tốt trong điều kiện nhiệt độ thấp; các model ngâm nước 15–30m và chống rơi 2,1–2,4m đáp ứng tốt môi trường này.
• Pin và thời lượng ca làm việc: pin của máy ảnh chống cháy nổ dòng 12MP là 950mAh, còn dòng 24–26MP là 750mAh, cần được tính theo số ảnh và thời gian quay video của một ca; nếu ca dài hoặc phải ghi hình liên tục, nên chuẩn bị pin dự phòng và quy trình sạc phù hợp.
• Kết nối Wi-Fi truyền ảnh: máy ảnh chống cháy nổ có Wi-Fi giúp truyền ảnh, video từ hiện trường về văn phòng hoặc bộ phận quản lý ngay sau khi chụp, tiết kiệm thời gian so với việc tháo thẻ nhớ; đặc biệt hữu ích khi cần báo cáo sự cố nhanh từ khu vực nguy hiểm.
• Hồ sơ kiểm định tại Việt Nam và CO/CQ: máy ảnh chống cháy nổ mua tại TVPE được dán tem và cấp giấy kiểm định phòng nổ tại cơ quan có thẩm quyền tại Việt Nam, kèm đầy đủ CO/CQ, là điều kiện để bộ phận HSE chấp nhận cho thiết bị vào khu vực nguy hiểm.

Trả lời thắc mắc

Máy cấp IIC dùng trong hầm lò được không?

Không, trừ khi máy mang thêm dấu chứng nhận nhóm I, cụ thể là Ex ib I Mb. Cấp IIC chỉ chứng nhận an toàn trong môi trường khí dễ cháy trên mặt đất, còn hầm lò có khí mêtan thuộc nhóm I và yêu cầu dấu I Mb hoặc I Ma riêng. Vì vậy, trước khi đưa một chiếc máy ảnh chống cháy nổ cấp IIC xuống hầm lò, cần kiểm tra trên thân máy có dấu I Mb hay không; các model mang cả hai dấu như ZHS2400 và ZHS2620 thì dùng được cho cả hai môi trường.

Zone 0 khác Zone 1 thế nào về yêu cầu thiết bị?

Zone 0 là khu vực mà môi trường khí dễ cháy xuất hiện thường xuyên hoặc kéo dài, nên thiết bị làm việc tại đó phải đạt mức bảo vệ rất cao, tương ứng cấp Ex ia, như máy ảnh chống cháy nổ iCAM-502 với cấp Ex ia I Ma. Zone 1 là khu vực khí dễ cháy có thể xuất hiện trong điều kiện vận hành bình thường, yêu cầu mức bảo vệ cao như Ex ib là đủ. Nói cách khác, thiết bị dùng cho Zone 0 dùng được ở Zone 1, nhưng thiết bị Zone 1 không được dùng ở Zone 0.

Có cần kiểm định lại tại Việt Nam không?

Có. Máy ảnh chống cháy nổ mua tại TVPE được dán tem và cấp giấy kiểm định tại cơ quan có thẩm quyền tại Việt Nam, kèm đầy đủ CO/CQ. Hồ sơ kiểm định tại Việt Nam giúp bộ phận HSE của cơ sở sử dụng chấp nhận thiết bị vào khu vực nguy hiểm và là căn cứ khi cơ quan chức năng kiểm tra hồ sơ máy móc tại hiện trường.

Mua máy cần cung cấp thông tin gì để được tư vấn đúng?

Để được tư vấn đúng chiếc máy ảnh chống cháy nổ, khách hàng nên cung cấp bốn thông tin: khu vực sử dụng (nhà máy hoá chất, kho xăng dầu, hầm lò hay công trình ngầm), môi trường nguy hiểm cụ thể (khí, bụi hay khí mêtan), cấp phòng nổ mà cơ sở yêu cầu (nếu đã có) và nhu cầu chụp hay quay video (độ phân giải, thời lượng pin, truyền ảnh Wi-Fi). Căn cứ bốn thông tin này, TVPE đối chiếu cấp Ex trên thân máy và báo giá theo đúng model và yêu cầu hồ sơ.

Website: https://tvpe.vn/ — Hotline đặt hàng: 0937.366889