Phân biệt Phân Vùng Nguy Hiểm: Khí Nổ (Zone 0, 1, 2) và Bụi Nổ (Zone 20, 21, 22) 

Hệ thống phân vùng (Zone) theo tiêu chuẩn IECEx và ATEX xác định mức độ rủi ro dựa trên tần suất xuất hiện và thời gian tồn tại của hỗn hợp dễ cháy trong không khí.

Môi trường Khí, Hơi và Sương mù dễ cháy (Nhóm II)

• Zone 0: Khí nổ xuất hiện thường xuyên, liên tục hoặc trong thời gian dài (trên 1000 giờ/năm). Phân vùng này thường nằm bên trong bồn chứa, đường ống đóng kín.

• Zone 1: Khí nổ có khả năng xuất hiện trong điều kiện hoạt động bình thường (từ 10 đến 1000 giờ/năm). Ví dụ: Khu vực xung quanh van xả, trạm nạp nhiên liệu, phòng thí nghiệm.

• Zone 2: Khí nổ ít khi xuất hiện, hoặc nếu có thì chỉ tồn tại trong thời gian ngắn do sự cố rò rỉ (dưới 10 giờ/năm).

Môi trường Bụi dễ cháy (Nhóm III)

• Zone 20: Bụi nổ (dạng đám mây bụi) xuất hiện liên tục, thường xuyên trong không khí (trên 1000 giờ/năm). Ví dụ: Bên trong silo chứa bột mì, phễu nạp liệu xi măng, đường ống dẫn bụi gỗ.

• Zone 21: Đám mây bụi dễ cháy có thể xuất hiện trong hoạt động bình thường (10 - 1000 giờ/năm) tại các khu vực đổ bao, cửa xả silo.

• Zone 22: Bụi nổ ít khi xuất hiện, nếu có chỉ tồn tại trong thời gian ngắn do sự cố hỏng hóc thiết bị (dưới 10 giờ/năm).

Bản Chất Của Cấp Phòng Nổ IIA, IIB, IIC Và Tầm Quan Trọng Cốt Lõi

Đối với môi trường khí (Nhóm II), các chất khí được chia nhỏ thành IIA, IIB, IIC dựa trên mức độ nguy hiểm, khả năng kháng ngọn lửa (khe hở an toàn MESG) và năng lượng kích nổ tối thiểu (MIC).

• IIA (Nguy hiểm thấp nhất): Khí có năng lượng kích nổ cao, dễ dập tắt lửa. Ví dụ: Methane, Propane, Acetone, Xăng.

• IIB (Nguy hiểm trung bình): Ví dụ: Ethylene, Town Gas, Ethyl ether.

• IIC (Nguy hiểm cao nhất): Khí có năng lượng kích nổ cực thấp, tốc độ lan truyền lửa cực nhanh. Ví dụ: Hydrogen (H_2), Acetylene.

Cấp phòng nổ IIA, IIB, IIC có quan trọng không?

Tuyệt đối quan trọng. Chọn sai cấp phòng nổ của thiết bị so với loại khí thực tế trong nhà xưởng sẽ dẫn đến thảm họa.

Quy tắc tương thích: Thiết bị đạt chuẩn IIC có cấp bảo vệ cao nhất, được phép dùng thay thế cho nhóm IIB và IIA. Tuy nhiên, thiết bị chỉ đạt chuẩn IIA hoặc IIB nghiêm cấm sử dụng trong môi trường có khí nhóm IIC (như nhà máy sản xuất pin hydro, trạm sạc, xưởng sản xuất acetylen).

Điều Hòa Đạt Chuẩn Phòng Nổ Đạt Chứng Nhận Chống Cháy Nổ Là Như Thế Nào?

Để một chiếc điều hòa không khí (cả cụm trong nhà và cụm ngoài trời) vượt qua các kỳ kiểm định nghiêm ngặt và được cấp chứng chỉ phòng nổ (ATEX/IECEx), nhà sản xuất bắt buộc phải thay đổi toàn bộ cấu trúc cơ - điện của máy.

Một thiết bị đạt chuẩn không thể sử dụng linh kiện trần như máy thông thường, mà phải sở hữu các đặc điểm cấu tạo và linh kiện bắt buộc sau đây:

Trang bị hộp phòng nổ chuyên dụng gắn trên thân máy (Điểm cốt lõi)

Đối với điều hòa dân dụng, bo mạch điều khiển được đặt trực tiếp bên trong lớp vỏ nhựa hoặc vỏ tôn mỏng của máy. Nhưng đối với điều hòa đạt chuẩn phòng nổ, đây là điều cấm kỵ vì rơ-le đóng cắt trên bo mạch luôn sinh ra tia lửa điện ngầm.

• Vị trí và cấu tạo: Nhà sản xuất sẽ thiết kế một hoặc nhiều Hộp điều khiển chống nổ độc lập (ký hiệu tiêu chuẩn Ex d) bằng hợp kim nhôm đúc áp lực dày hoặc inox 316, đậy kín bằng hệ thống vít lục giác thép chịu lực và gắn chặt trên thân của cục nóng và cục lạnh.

• Chức năng: Toàn bộ bo mạch điện tử (PCB), khởi động từ, aptomat, và terminal đấu nối dây nguồn đều được "nhốt" hoàn toàn bên trong chiếc hộp bọc thép này.

• Nguyên lý bảo vệ: Nếu bo mạch bên trong xảy ra sự cố chập cháy hoặc nổ, lớp vỏ dày của chiếc hộp này sẽ giữ toàn bộ áp suất nổ và dập tắt ngọn lửa ngay bên trong khoang chứa. Khí nổ hoặc tia lửa tuyệt đối không thể lọt qua các khe hở của hộp để tiếp xúc với môi trường khí/bụi nguy hiểm bên ngoài thân máy.

Thay thế hệ thống cơ học và vật liệu không sinh tia lửa

Bên cạnh hệ thống điện, các bộ phận chuyển động cơ học trên thân điều hòa cũng phải được nâng cấp để triệt tiêu ma sát và tích tụ tĩnh điện:

• Động cơ quạt an toàn tăng cường (Ex e): Cả quạt dàn nóng và dàn lạnh đều sử dụng motor chống nổ chuyên dụng. Cuộn dây bên trong được quấn bằng vật liệu cách điện cao cấp, có rơ-le cách ly tự động ngắt dòng ngay lập tức nếu motor bị kẹt trục hoặc quá nhiệt, ngăn chặn hiện tượng nóng lên thành nguồn nhiệt kích nổ.

• Cánh quạt chống tĩnh điện: Cánh quạt không làm bằng nhựa thông thường (dễ tích điện do ma sát với không khí) hay bằng sắt (dễ sinh tia lửa khi va đập). Cánh quạt bắt buộc phải làm bằng nhựa chống tĩnh điện chuyên dụng (Antistatic) hoặc hợp kim nhôm đặc biệt.

Bảo vệ toàn diện hệ thống đường dây và cảm biến

• Cáp nguồn bọc giáp và tuyến cáp chống nổ (Ex Gland): Các đường dây điện đi ra/vào hộp phòng nổ gắn trên thân máy không dùng lỗ luồn cao su thông thường. Chúng phải đi qua các ốc siết cáp chống nổ bằng đồng mạ niken, bên trong đổ keo bít kín (sealing compound) để chặn đứng mọi đường rò rỉ của khí. Dây tín hiệu giữa 2 cục được luồn trong ống thép bọc lưới inox chịu lực.

• Mạch an toàn nội tại (Ex i) cho cảm biến: Hệ thống cảm biến nhiệt độ phòng và điều khiển từ xa được thiết kế với dòng điện và điện áp cực thấp (qua rào chắn cách ly Zener). Ngay cả khi dây cảm biến bị chuột cắn hay đứt gãy, năng lượng phóng ra cũng quá nhỏ, không đủ để tạo thành tia lửa kích nổ chất khí nhóm IIC.

Cách nhận biết nhanh điều hòa đạt chuẩn phòng nổ bằng trực quan

Đối với các kỹ sư giám sát hoặc chủ đầu tư, bạn có thể nhận biết một chiếc điều hòa đạt chuẩn phòng nổ hay không ngay lập tức bằng mắt thường qua 3 dấu hiệu sau:

1. Nhìn thấy hộp phòng nổ gắn ngoài: Thân máy (đặc biệt là cục nóng) có gắn một hộp kim loại đúc rất dày, gồ ghề, xung quanh viền hộp được bắt chặt bằng dải vít lục giác dày đặc.

2. Hệ thống ống luồn dây dạng gân xoắn inox: Toàn bộ dây điện lộ ra ngoài đều được bảo vệ bằng ống kim loại bọc lưới inox sáng bóng, kết nối vào máy bằng các đầu nối (Gland) kim loại chắc chắn, không có dây điện trần hay bọc băng keo nhựa.

3. Bảng nhãn mác kim loại (Nameplate) có logo [Ex]: Trên thân máy và trên hộp phòng nổ bắt buộc phải có nhãn inox khắc chìm logo [Ex] nằm trong hình sáu cạnh, đi kèm mã chứng nhận rõ ràng (Ví dụ: Ex db eb IIC T4 Gb). Nếu không có nhãn này hoặc nhãn chỉ in bằng giấy dán thông thường, thiết bị đó không đạt chuẩn.

Tầm Quan Trọng Của Việc Đáp Ứng Chứng Nhận Chống Cháy Nổ

Việc sử dụng hệ thống điều hòa đạt chuẩn ATEX/IECEx với phân cấp Zone và Nhóm khí chính xác mang lại những giá trị cốt lõi:

1. Đảm bảo an toàn tuyệt đối về tính mạng và tài sản: Loại bỏ hoàn toàn nguy cơ biến hệ thống làm mát thành tác nhân kích nổ, bảo vệ hạ tầng nhà máy và con người vận hành.

2. Tuân thủ pháp lý và nghiệm thu công trình: Đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn nghiệm thu PCCC tại Việt Nam. Thiết bị không có chứng chỉ hợp lệ sẽ bị từ chối nghiệm thu, gây đình trệ hoạt động của nhà máy.

3. Tối ưu hóa chi phí bảo hiểm: Tránh rủi ro bị các công ty bảo hiểm từ chối bồi thường khi xảy ra sự cố do sử dụng thiết bị sai phân vùng hoặc sai nhóm khí quy định.

4. Độ bền vượt trội trong môi trường khắc nghiệt: Nhờ kết cấu đặc biệt và lớp vỏ chống ăn mòn (như Inox 316 hoặc sơn phủ Epoxy), máy hoạt động bền bỉ, giảm thiểu tối đa lịch bảo trì và thời gian dừng xưởng.

Địa chỉ mua thiết bị phòng nổ đạt chuẩn ATEX và IECEx

Nếu bạn đang tìm mua thiết bị phòng nổ đạt chuẩn ATEX và IECEx, thì Tân Việt Phát là một địa chỉ uy tín và đáng tin cậy: 

• Chúng tôi cung cấp đa dạng các thiết bị phòng nổ, bao gồm: điều hòa phòng nổ, camera phòng nổ, hệ thống điện phòng nổ, hút ẩm phòng nổ,..Các sản phẩm này đáp ứng nhu cầu sử dụng trong nhiều ngành công nghiệp và môi trường đặc thù, đảm bảo sự an toàn tối ưu cho mọi ứng dụng.

• Các sản phẩm tại Tân Việt Phát đều đến từ các thương hiệu hàng đầu thế giới như MSA (Hoa Kỳ) và Haso (Châu Âu).

• Tất cả các thiết bị phòng nổ của chúng tôi đều đạt các chứng nhận quốc tế quan trọng như ATEX và IECEx, đảm bảo tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn an toàn và chất lượng, mang đến sự tin cậy tuyệt đối cho khách hàng.

Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa tiêu chuẩn ATEX và IECEx là yếu tố quan trọng để lựa chọn thiết bị phòng nổ phù hợp với nhu cầu và môi trường sử dụng. ATEX là tiêu chuẩn bắt buộc trong Liên minh Châu Âu, trong khi IECEx mang tính quốc tế và được áp dụng rộng rãi ở nhiều quốc gia. Để tìm mua các thiết bị phòng nổ đạt chuẩn ATEX và IECEx từ những thương hiệu uy tín như MSA và Haso, hãy liên hệ với TVPE qua hotline 0937366889 để được tư vấn và hỗ trợ.