Gắn kẹp xong, câu hỏi quan trọng nhất vẫn chưa có lời đáp: ngay lúc này, kết nối nối đất có còn đạt hay không? Bộ dây và kẹp thông thường không trả lời được, vì nó không kiểm tra gì cả. Bài viết này giúp nhận biết khi nào cần hệ thống giám sát nối đất chống tĩnh điện và chọn mức giám sát theo đối tượng cần nối đất.

Khi nào bộ dây và kẹp là chưa đủ?

Bộ dây và kẹp vẫn là nền tảng của mọi điểm nối đất. Vấn đề không nằm ở bản thân bộ dây kẹp, mà ở chỗ nó không cho biết trạng thái kết nối. Ba tình huống dưới đây là lúc bộ cơ bản không còn đủ.

Gắn kẹp xong không ai biết kết nối có đạt hay không

Bộ dây và kẹp cơ bản chỉ tạo đường dẫn cho điện tích. Nó không đo, không báo và không cảnh báo. Trong thực tế, kẹp có thể bám trên lớp sơn, gỉ sét thay vì kim loại nền; cáp có thể đứt ngầm trong vỏ; điểm nối đất ở đầu kia có thể không phải đất thật. Bên ngoài, mọi thứ trông vẫn bình thường.

Với bộ cơ bản, trạng thái nối đất chỉ là một giả định.

Kết nối có thể mất giữa chừng trong lúc làm việc mà không ai hay

Ngay cả khi kết nối đạt lúc bắt đầu, nó vẫn có thể mất trong quá trình làm việc: kẹp rung lỏng dần, cáp bị kéo khi thiết bị dịch chuyển, đầu nối va chạm. Nếu không có thiết bị theo dõi, việc bơm chuyển vẫn tiếp tục trong khi điện tích tích dần lên vật chứa.

Điện tích tích lại trên vật dẫn cách ly có thể phóng thành tia lửa, và tia lửa có thể gây cháy nếu đủ năng lượng và gặp môi trường dễ cháy trong điều kiện thích hợp. Đó là khoảng trống nguy hiểm nhất: sự cố xảy ra trong im lặng.

Những vị trí phải chứng minh được trạng thái nối đất

Một số vị trí không chấp nhận giả định. Đó là nơi yêu cầu quản lý an toàn của cơ sở đòi hỏi trạng thái nối đất phải được xác nhận tại hiện trường, suốt quá trình, và có căn cứ khi kiểm tra. Ở những vị trí này, câu trả lời cần là bằng chứng từ thiết bị, không phải kinh nghiệm của người vận hành.

Các mức kiểm tra kết nối nối đất

Thiết bị tự kiểm tra ngay tại kẹp, báo đèn tại điểm làm việc

Mức đầu tiên đưa chức năng kiểm tra vào ngay tại kẹp: thiết bị như dòng Bond-Rite theo dõi vòng nối đất liên tục, đèn xanh nhấp nháy khi kết nối đạt và tắt khi kết nối không còn đạt. Ngưỡng giám sát là 10 Ω hoặc thấp hơn, mức mà IEC TS 60079-32-1 và NFPA 77 khuyến nghị cho kết nối nối đất được giám sát.

Giới hạn của mức này cần nói rõ: thiết bị chỉ báo trạng thái, không liên động với quá trình, và không xác minh điểm nối đất có phải đất thật hay không. Đèn báo giúp nhận biết trạng thái kết nối trong phạm vi chức năng kiểm tra của thiết bị.

Xem thêm: Giải pháp kiểm soát tĩnh điện trong khu vực có nguy cơ cháy nổ

Hệ thống giám sát liên tục có tiếp điểm liên động

Mức tiếp theo là hệ thống giám sát như dòng Earth-Rite: theo dõi kết nối liên tục trong suốt quá trình và có tiếp điểm liên động nối với bơm, van hoặc hệ thống điều khiển. Hệ thống cung cấp tín hiệu ngăn khởi động hoặc yêu cầu dừng theo thiết kế tích hợp, khi kết nối không đạt.

Một số model còn xác minh được điểm nối đất có phải đất thật hay không, như model cho xe bồn và model gắn trên xe lưu động. Khả năng này là của từng model cụ thể, không phải của cả nhóm sản phẩm, nên phải kiểm tra theo đúng model được chọn.

Giám sát nhiều điểm cùng lúc

Dây chuyền có nhiều vị trí cần nối đất cùng lúc không nhất thiết phải dùng mỗi điểm một hệ thống riêng. Hệ thống nhiều kênh như MULTIPOINT giám sát tối đa tám điểm độc lập từ một hệ thống; hệ thống DGS giám sát hai vật cùng lúc qua hai kênh riêng. Mỗi kênh vẫn theo dõi kết nối của điểm mình phụ trách và báo trạng thái riêng.

Chọn hệ thống theo đối tượng cần nối đất

Xe bồn tại giàn xuất nhập

Xe bồn là đối tượng di động: xe đến, bơm chuyển, rồi rời đi. Hệ thống dành cho xe bồn, như model RTR, được thiết kế để nhận diện đúng xe bồn, xác minh điểm nối đất và giám sát kết nối trong suốt quá trình xuất nhập, kèm liên động với bơm. Đây là vị trí mà mất kết nối giữa chừng khó phát hiện nhất bằng mắt thường.

Điểm cố định trong nhà máy: phuy, bồn và thiết bị

Với phuy, bồn và thiết bị cố định trong nhà máy, hệ thống như model PLUS đáp ứng nhiều loại vật kim loại khác nhau tại một điểm làm việc. Hai vật cần giám sát cùng lúc, như hai phuy hoặc chuyển tải giữa hai vật chứa, thì dùng hệ thống hai kênh như DGS.

Bao FIBC loại C

Bao FIBC loại C khác hẳn thiết bị kim loại. Bao có các thành phần dẫn điện và cần được nối đất theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Hệ thống dành cho bao, như model FIBC, kiểm tra đường dẫn điện qua chính chiếc bao bằng hai kẹp đặt trên hai vấu nối đất riêng của bao, với ngưỡng điện trở qua bao không vượt quá 1 × 10⁸ Ω theo IEC 61340-4-4.

Xem thêm: Lựa chọn thiết bị nối đất tĩnh điện

Trả lời thắc mắc về hệ thống giám sát nối đất

Đèn báo xanh có nghĩa là chắc chắn đã nối vào đất thật chưa?

Không phải lúc nào cũng vậy. Đèn báo giúp nhận biết trạng thái kết nối trong phạm vi chức năng kiểm tra của thiết bị: thiết bị tự kiểm tra tại kẹp chỉ xác nhận vòng nối đất tới điểm đất được chỉ định, không xác minh điểm đó là đất thật. Khả năng xác minh đất thật chỉ có ở một số model hệ thống giám sát, cần kiểm tra theo model cụ thể.

Có hệ thống giám sát rồi có cần kiểm tra định kỳ nữa không?

Có. Hệ thống giám sát theo dõi kết nối trong lúc làm việc, nhưng không thay thế việc kiểm tra định kỳ kẹp, cáp, điểm nối đất và chính thiết bị. Răng kẹp mòn, cáp lão hóa, điểm đất xuống cấp vẫn cần được phát hiện qua kiểm tra, bảo trì định kỳ.

Lắp hệ thống giám sát có phải thay cả kẹp và cáp không?

Hệ thống giám sát đi kèm kẹp và cáp hai lõi theo đúng cấu hình của model, vì mạch giám sát đo vòng nối đất qua chính kẹp và cáp đó. Kẹp và cáp của bộ cơ bản thường không dùng chung được. Khi nâng cấp, cần đối chiếu cấu hình theo model được chọn.

Nhiều điểm nối đất có cần mỗi điểm một hệ thống riêng không?

Không nhất thiết. Hệ thống nhiều kênh giám sát được nhiều điểm từ một hệ thống chung, mỗi kênh theo dõi một điểm và báo trạng thái riêng. Chọn phương án nào phụ thuộc số điểm, vị trí các điểm và yêu cầu liên động từng điểm.

TVPE — đại diện chính hãng Newson Gale tại Việt Nam

Công ty CP Thiết bị Tân Việt Phát (TVPE) là đại diện chính hãng của Newson Gale (Anh) tại Việt Nam. Thiết bị do TVPE cung cấp là hàng chính hãng, đầy đủ CO/CQ và được cung cấp theo đơn đặt hàng. TVPE chuyên thiết bị an toàn phòng nổ cho khu vực có nguy cơ cháy nổ, gồm cả lĩnh vực nối đất chống tĩnh điện.

TVPE tư vấn chọn mức giám sát theo đúng đối tượng cần nối đất và yêu cầu kiểm soát của từng vị trí. Khách hàng vui lòng cung cấp vật liệu đang xử lý, công đoạn, thiết bị cần nối đất và điều kiện môi trường để được tư vấn phù hợp. TVPE có văn phòng tại Vũng Tàu, Quảng Ninh và Hà Nội, giao hàng toàn quốc.

Website: https://tvpe.vn/ — Hotline đặt hàng: 0937.366889